كه چنين چيزى به ذهن او خطور كند ، ولى او با زيركى و فراست صادقانهء خود كه بسيارى از امور آينده را مى ديده است اين سخن را گفته و پيش بينى كرده است . همچنان كه عبد اللّه بن عباس در وصف عمر مى گفته است : به خدا سوگند ، گويى اوس بن حجر در شعر زير كسى جز او را در نظر نداشته است كه مى گويد : « زيرك مردى كه گمانى را كه به تو مى برد چنان است كه گويى آن را ديده و شنيده است . » ابن ديزيل ، از عفان بن مسلم ، از وهب بن خالد ، از ايوب ، از ابو قلابه ، از ابى الاشعث ، از مرة بن كعب نقل مىكند كه مى گفته است : پيامبر ( ص ) از وقوع فتنه‌يى سخن گفت و زمان آن را بسيار نزديك معين كرد و در همان حال مردى كه چهرهء خود را با جامه‌اش پوشانده بود از آنجا گذشت و پيامبر ( ص ) فرمود « اين مرد و يارانش در آن روز بر حق خواهند بود » ، من برخاستم و شانهء آن مرد را گرفتم و گفتم اى رسول خدا او همين مرد است فرمود آرى . و آن مرد عثمان بن عفان بود . مى گويم [ ابن ابى الحديد ] : اين حديث را گروه بسيارى از محققان و محدثان نقل كرده‌اند ، از جمله محمد بن اسماعيل بخارى در كتاب تاريخ كبير خود با چند سلسله روات آن را آورده است . و كسى را نشايد كه بگويد اگر اين خبر را صحيح بدانيد براى سفيانيها دليل خواهد بود ، زيرا ما مى گوييم : اين خبر متضمن اين معنى است كه عثمان و اصحاب او برحقند و اين مذهب ماست ، زيرا معتقديم كه عثمان مظلوم كشته شده است و او و ياوران او روز جنگ در خانهء عثمان بر حق بوده‌اند و گروهى كه او را كشته‌اند بر حق نبوده‌اند ، اما معاويه و مردم شام كه در صفين با على ( ع ) جنگ كرده‌اند مشمول اين خبر نيستند . همچنين در الفاظ اين خبر لفظ عامى كه بتوان به آن متمسك شد ، نيامده است . مگر نمى بينى كه در اين خبر نيامده است : كه هر كس به روزگار زندگانى يا پس از مرگ عثمان بخواهد او را يارى دهد يا انتقام او را بگيرد بر حق است و خلاصه اينكه آنچه در اين خبر آمده اين است كه به زودى فتنه‌يى برپا مىشود كه عثمان و يارانش در آن بر حق اند و ما اين موضوع را نه تنها رد نمى كنيم بلكه مذهب و اعتقاد ماست .